//
News & Events

به وجود آمدن مشکلاتی در زمینه تخمین قیمت انجام پروژه ها به خصوص در طرح های عمرانی باعث ایجاد اختلاف قیمت های بسیاری در این حوزه شد و قیمت های غیرواقعی و تورم را به وجود آورد.

برای حل این مشکل سازمان مدیریت و برنامه ریزی فهرستی از قیمت های استاندارد برای انجام پروژه ها را منتشر کرد که به فهرست بها معروف است.

فهرست بها یا لیست قیمت ابتدا برای پروژه های عمرانی تهیه شد اما بعدا برای رشته های دیگر نیز تهیه گردید. در این مقاله به بررسی فهرست بها در طرح های عمرانی می پردازیم.

کلیاتی درباره فهرست بها در طرح های عمرانی

فهرست بها یا لیست قیمت به زبان ساده به معنی مقدار بهای واحد مصالح و یا خدمات است و پایه انجام معاملات به خصوص در طرح های عمرانی می باشد.

به طور کلی 4 آیتم در تعیین فهرست بها یا لیست قیمت در نظر گرفته می شوند: مصالح، نیروی انسانی، ماشین آلات و حمل و نقل. هر کدام از این موارد به آیتم های ریزتر تقسیم می شود که به آن ها آیتم های فهرست بها می گویند.

برای اینکه هزینه ها کاهش پیدا کند لازم است که این عوامل بهینه شده و قیمت ها حداقل شوند.

برای رشته ساختمان سه زیر رشته ابنیه، تأسیسات مکانیکی و تأسیسات برقی را در نظر گرفته اند.

محاسبه فهرست بها

فهرست بها چگونه تهیه می شود؟

عوامل متعددی برای تعیین فهرست بها درنظر گرفته می شود مانند:

  • تورم هر سال
  • قیمت مصالح
  • دستمزد نیروی انسانی
  • هزینه ماشین آلات

بر اساس این موارد در هر سال فهرست بها برای هر رشته محاسبه و به دستگاه های اجرایی ابلاغ می گردد.

بهای واحد در فهرست بها از روی قیمت های اعلام شده توسط مرکز آمار بر اساس قیمت های مربوط به سه ماهه چهارم (دوره مبنا) محاسبه می شود.

در برآورد بهای واحد از قیمت‌های عرف بازار (طبق گزارشات مرکز آمار) استفاده می‌شود. اغلب برای تهیه فهرست بهای هر سال، از قیمت‌های سه ماهه چهارم سال قبل استفاده می‌کنند. به این سه ماهه دوره مبنا گفته می‌شود. به عنوان مثال برای تهیه فهرست بهای سال ۹۵ از قیمت‌های سه ماهه چهارم سال ۹۴ استفاده شده است.

قیمت واحد در فهرست بها یا لیست قیمت با محاسبه کلیه عملیاتی که برای آن واحد انجام می شود محاسبه می گردد که شامل تهیه مصالح، ابزار و ماشین آلات، نیروی انسانی و … می باشد.

برای محاسبه هزینه کلی یک پروژه یا قرارداد باید حجم های مربوط به آن را در قیمت واحد هر آیتم و همچنین ضرایب فهرست بها که در لیست فهرست بها آورده شده است ضرب کرده و با هم جمع ببندید.

ضرایب فهرست بها چیست؟

این ضرایب برای این درنظر گرفته می شوند که به قیمت های موجود در فهرست بها عمومیت بدهند. درنظر گرفتن معیارهای متفاوت و اعمال ضرایب فهرست بها باعث یکپارچه و عادلانه شدن قیمت گذاری در شرایط مختلف می گردد که در همه جای کشور قابل استفاده است.

ضرایب فهرست بها در ادامه معرفی شده و توضیح داده می شوند.

ضریب منطقه:

معیار تهران است. عواملی مانند دسترسی به مصالح و ماشین آلات، نیروی کار ارزان، ویژگی های محلی، شرایط اقلیمی و آب و هوایی و دیگر موارد این چنینی عواملی هستند که مربوط به منطقه می باشند.

با توجه به اینکه این موارد در هر منطقه ای متفاوت است سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور برای هر منطقه ضریبی به نام ضریب منطقه در نظر گرفته است.

ضریب طبقات:

این که کار در چه طبقه ای انجام می شود نیز در هزینه ها تأثیر دارد. به عنوان مثال کار در همکف ارزان تر از کار در طبقات بالاتر است.

برای محاسبه ضریب طبقات از فرمول موجود در فهرست بها استفاده می شود. در این فرمول مساحت طبقات نیز نقش دارد.

ضریب کار در ارتفاع:

در محاسبه ضریب بها سختی کار در ارتفاع را نیز باید در نظر گرفت. حمل مصالح، افت کیفیت مصالح، نیاز به داربست و … چند مورد از سختی های کار در ارتفاع های بالاست.

این ضریب شامل ساختمان هایی با بیشتر از سه و نیم متر ارتفاع می باشد.

ضریب تعدیل:

قیمت های موجود در فهرست بها به دلایل مختلفی ممکن است نیاز به اصلاح و تغییر داشته باشند عواملی مثل تورم. ممکن است یک پروژه ساختمانی چندین سال طول بکشد تا به اتمام برسد. مسلم است که قیمت ها در این سال ها تغییر کرده و نیاز است که اصلاح و به روز شوند.

در این موارد اصلاح قیمت ها توسط راهکاری به نام تعدیل قیمت ها صورت می گیرد. ضریب تعدیل برای عمومیت بخشیدن به قیمت‌های فهرست بها در گذر زمان، محاسبه و در نظر گرفته می شود.

ضریب پیمان یا ضریب پیشنهادی پیمانکار

برای محاسبه ضریب پیمان مبلغ پیشنهادی پیمانکار را به مبلغی که از قبل برآورد کرده ایم تقسیم می کنیم.

اگر حاصل تقسیم یا همان ضریب پیمان عددی کمتر از یک باشد قیمت پیشنهادی پیمانکار کمتر از برآورد اولیه می باشد و برعکس.

ضریب سختی کار (صعوبت):

بعضی کارها در شرایط سخت و غیر معمول انجام می شود. به عنوان مثال کارهایی مثل کار در داخل تونل و معدن و نقاط صعب العبور.

ضریب سختی کار باعث افزایش قیمت در بخشی از کار که شرایط سختی دارد می شود.

ضریب طبقات و ضریب ارتفاع جزو ضرایب سختی کار یا صعوبت هستند.

محاسبه فهرست بهاضریب بالاسری:

هزینه بالاسری به دو قسمت هزینه بالاسری عمومی و هزینه بالاسری کار تقسیم می شود:

هزینه بالاسری عمومی: مثل دستمزد کارگران، هزینه های مربوط به بیمه، آب، برق، پذیرایی و .. که نمی توان آن ها را به کار خاصی مرتبط دانست.

هزینه بالاسری کار: هزینه هایی هستند که به کار معلوم و مشخصی مرتبط می شوند مانند هزینه آزمایش ها، مالیات، هزینه تهیه نقشه، سود پیمانکار و …

ضریب بالاسری طرح های عمرانی حدودا 1/30 و برای طرح های غیر عمرانی حدودا برابر با 1/40 می باشد. این ضریب به همه آیتم ها اعم از ستاره دار و قیمت جدید البته به جز تجهیز کارگاه اعمال می شود.

توضیح موارد ستاره دار در فهرست بها 

به مواردی که در فهرست بها در نظر گرفته شده است موارد پایه و به مواردی که در نظر گرفته نشده و بعدا اضافه می شود موارد غیر پایه می گویند.

آیتم های ستاره دار مواردی هستند که در فهرست بها قیمت واحدی برای آن ها در نظر گرفته نشده. هزینه این آیتم ها با آنالیز و بررسی که توسط مهندسین مشاور به عمل می آید در فهرست بها به شکل ستاره دار اضافه می شود.

قیمت اقلام ستاره دار باید به تأیید کارفرما برسد.

آیتم هایی با نام قیمت جدید هم وجود دارند که با ستاره مشخص می شوند. تفاوت آیتم ستاره دار و آیتم قیمت جدید در زمان تهیه آن ها است.

 

 

پاسخی بگذارید

10 + 1 =